free web page creator

EKSPORTFAKTORING.PL

Faktoring to pieniądze za Twoje faktury z obszaru Unii Europejskiej!

Faktoring eksportowy jest oferowany w formie faktoringu niepełnego (z regresem) – Faktor nie przejmuje ryzyka niewypłacalności Odbiorcy (dłużnika). Jest to podstawowa forma faktoringu. 

Przebieg transakcji:
  1. Klient wystawia Odbiorcy fakturę z odroczonym terminem płatności za wykonaną usługę bądź sprzedany towar. Faktura musi być opatrzona adnotacją o cesji i przekierowaniu zapłaty na rachunek Faktora.
  2. Klient oddaje fakturę do faktoringu (zbywa wierzytelności) u Faktora, dostarcza do Faktora kopię faktury.
  3. Faktor wypłaca Klientowi od 80 do 90% wartości faktury do 24h po jej otrzymaniu. Pozostałe 10 – 20% zatrzymane jest na wypadek powstania roszczeń wzajemnych Odbiorców (potrąceń).
  4. Odbiorca dokonuje płatności (za zakupiony towar i usługę) do Faktora.
  5. Faktor rozlicza wierzytelność i przekazuje na konto Klienta pozostałą część należności.
  6. W przypadku opóźnienia w zapłacie faktury eFaktor kontaktuje się z Odbiorcą. W razie problemów z odzyskaniem należności eFaktor może: (1) wydłużyć okres finansowania faktur, (2) zwrócić wykupione faktury do majątku Klienta (cesja zwrotna) po otrzymaniu od Klienta zwrotu wypłaconych należności, (3) przekształcić umowę faktoringową w umowę windykacji i dochodzić zapłaty w imieniu Klienta (po dokonaniu cesji zwrotnej).

Korzyści z faktoringu niepełnego:

  1. Zapłata za fakturę niezwłocznie po przekazaniu do faktoringu
  2. Uproszczony sposób weryfikacji Odbiorcy towarów lub usług i tym samym skrócony czas akceptacji Odbiorców do umowy faktoringowej.
  3. Najtańsza forma finansowania z uwagi na brak kosztów ubezpieczenia transakcji.
  4. Duża dostępność usługi, nawet w przypadku finansowania wierzytelności w stosunku do małych odbiorców.
  5. Brak wymogu: (1) minimum istnienia przedsiębiorstwa na rynku, (2) minimum obrotów
  6. Możliwość finansowania: (1) części obrotu (niektórych faktur), a nawet części wystawionej faktury, (2) całych kontraktów i pojedynczych transakcji (faktur) (3) faktur pochodzących od tylko jednego kontrahenta, (4) faktur po terminie płatności.

Szkolenie z faktoringu

Zapraszamy do wzięcia udziału w bezpłatnych szkoleniach w Warszawie, które wspólnie z Faktorem organizujemy cyklicznie w każdym miesiącu.
Na szkoleniu oprócz teorii omawiane są typowe oraz nietypowe przykłady z życia gospodarczego przedsiębiorców, gdzie faktoring znajduje swoje zastosowanie.
Każde szkolenie prowadzone jest w grupie maksymalnie 10 osobowej. W przypadku zainteresowania większej ilości słuchaczy organizowane są dodatkowe terminy.

Jeżeli jesteś zainteresowany wzięciem udziału w szkoleniu przyślij email na adres tomasz.holowko@notusfinanse.pl, wybierz termin, podaj nazwę swojej firmy, liczbę osób oraz pozostaw do siebie numer telefonu. Szczegóły zostaną podany w dalszej korespondencji.

TERMINY
KWIECIEŃ 2018
MAJ 2018
CZERWIEC 2018
LIPIEC 2018
SIERPIEŃ 2018
WRZESIEŃ 2018
PAŹDZIERNIK 2018
LISTOPAD 2018
GRUDZIEŃ 2018

Co to jest faktoring?
Rozdział 1. Charakterystyka faktoringu
1.11 Pojęcie i geneza faktoringu         
Pierwowzorów faktoringu można doszukiwać się już w starożytności. W III tysiącleciu przed naszą erą kupcy w Mezopotamii sprzedawali towary na zasadach kredytu kupieckiego, czyli z odroczonym terminem płatności. Jeśli potrzebowali gotówki, nie czekali, aż upłynie termin zapłaty, lecz za zgodą dłużnika sprzedawali. wierzytelność osobie trzeciej .


Pewnej analogii do współczesnego faktoringu można poszukiwać w okresie cesarstwa rzymskiego. Bogaci rzymscy senatorowie oraz właściciele ziemscy często powierzali sprzedaż produktów rolnych pracującym dla nich za prowizję agentom. Agenci ci, zwani faktorami, udawali się w długie niekiedy podróże z dostawami takich towarów, jak olej, wełna czy pszenica do umówionych wcześniej kupców. W takich przypadkach zdarzało się, że zaliczkowo wypłacali swoim klientom część pieniędzy, mając pewność, że odzyskają je od zamorskich odbiorców . W morskim obrocie handlowym miast greckich pojawiła się pożyczka morska. a w IV wieku przed Chrystusem była już instytucją w pełni wykształconą i powszechnie stosowaną w Basenie Morza Śródziemnego. Juryści klasyczni nazywali pożyczkę morską pecunia traiecticia (dosłownie: pieniądze do zamorskiego przewozu), zaś w czasach justyniańskich używano określenia faenus nauticum (pieniądze na procent morski). W kontrakcie tym pożyczkodawca przenosił na armatora lub kapitana statku, który trudnił się handlem międzynarodowym, własność pieniędzy lub innych rzeczy zamiennych. Miały one być wykorzystane podczas określonej podróży i w sposób określony przez strony. Pożyczkę można było zużyć na wyposażenie statku. Dłużnik mógł też wziąć pieniądze ze sobą, aby w porcie przeznaczenia nabyć towary i powrócić do macierzystego portu, lub też od razu nabyć dobra i sprzedać je w porcie przeznaczenia, żeby następnie kupić towary, które miał dowieźć do kolejnego portu rozładunku. Jeśli dopłynął z ładunkiem cały i zdrowy, był zobowiązany zwrócić pożyczkę i wynagrodzić za korzystanie z cudzego kapitału, czyli zapłacić odsetki. Natomiast jeśli nie powrócił ze względu na działanie siły wyższej, takiej jak sztorm czy napad piratów, nie oddawał niczego albo tylko część. Wynika z tego, że pożyczkodawca, którym prawie zawsze był bankier, ponosił ryzyko żeglugi morskiej. Dlaczego się na nie godził?
Przyjmując ryzyko na siebie mógł uzyskać znacznie wyższe odsetki (usurae) niż przy zwykłej pożyczce . Przypominała ona obecny faktoring bez prawa regresu.


W wiekach średnich faktor był rodzajem agenta komisowego. Operował głównie na terenach północnych Włoch. Często dostarczał towar na kredyt, a ponieważ pryncypał prowadził zazwyczaj swój interes w innym mieście, przeto przypuszcza się, że faktor przejmował również ryzyko kredytowe .
Na początku XVI w. faktorzy powędrowali za Portugalczykami do Indii Wschodnich, a następnie, wraz rozwojem Kompanii Wschodnioindyjskiej, sieć agentów-faktorów w kolonialnych placówkach handlowych wydatnie się umocniła. Pojawiły się również elementy charakterystyczne dla współczesnego faktoringu, mianowicie integralną częścią usług faktoringowych stały się zaliczki płacone pryncypałowi za pobrany od niego towar. Szeroko rozpowszechniła się również pewna forma kredytu udzielanego przez agenta w momencie załadunku towaru na statek, znana pod nazwą bottomry. Zabezpieczeniem takiego kredytu był statek i towar. a bottomry funkcjonowały również jako kategoria ubezpieczenia morskiego, gdyż pożyczkobiorca nie był zobowiązany do spłaty kredytu w przypadku gdy statek uległ zniszczeniu . Pierwszymi profesjonalnymi reprezentantami faktorów i zarazem ich zgrupowaniami były angielskie Hauses of Factors, powstałe w Londynie w XVII w. W latach 1823-1889 uchwalono w Anglii pierwszy tekst legislacyjny, tzw. Factors Acts, który określał pozycję prawną faktorów jako pośredników handlowych oraz prawa i obowiązki w stosunku do ich mocodawców .


W wyniku gwałtownie wzrastającego handlu na początku XIX w. pojawiło się wiele zmodyfikowanych form krótkoterminowego finansowania. W latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia odnotowano w Niemczech i we Francji pierwsze operacje udzielania kredytów zaliczkowych zabezpieczonych należnościami od odbiorców (advances against receivables). Szczególną popularność system ten zyskał w Austrii, Szwecji i Niemczech, jakkolwiek w dwóch ostatnich krajach jego rozwój został na pewien czas wstrzymany decyzjami władz finansowych, głównie wskutek trudności związanych z inkasem należności i księgowością .


O ile geneza faktoringu budzi pewne wątpliwości, o tyle pewne jest, że miejscem powstania nowoczesnego faktoringu były Stany Zjednoczone, w drugiej połowie XIX w., gdzie wspomniane wcześniej ograniczenia nie występowały. Rozwój tego instrumentu związany był ze zmianami gospodarczymi, a przede wszystkim z wyżem demograficznym, jakie miały miejsce w Stanach od roku 1800. Nastąpił wtedy znaczny przyrost ludności, co spowodowało wzmożony popyt na tekstylia, który można było zaspokoić tylko poprzez dostawy z Europy . Początkowo faktorzy amerykańscy działali głównie w przemyśle tekstylnym. Jego charakterystyczną cechą była dominacja wielu małych niedofinansowanych wytwórni, które produkowały wyroby podlegające szybko zmieniającym się trendom i modom. Tę gałąź przemysłu uważano za bardzo ryzykowną, dlatego też wspieraniem jej było zainteresowanych niewiele tradycyjnych instytucji finansowych. Natomiast faktorzy potrafili uczynić z tego zyskowny interes. Zdobyli szeroką wiedzę o przemyśle tekstylnym, a także ustalili potencjalnych klientów i dokładnie poznali ich zwyczaje, gusty i preferencje. Dzięki tym informacjom agenci handlowi stali się nie tylko znakomitymi sprzedawcami, ale również mogli oceniać wypłacalność nabywców, przewidywać przyszłe trendy oraz prowadzić doradztwo w zakresie produkcji czy marketingu . Amerykańscy agenci pośredniczący w interesach z brytyjskimi producentami tkanin początkowo dokonywali sprzedaży towarów przyjmowanych w komis we własnym imieniu, ale na rachunek europejskich komitentów. Inkasując należności, przekazywali je dostawcom europejskim, prowadzili związaną z tym księgowość oraz przyjmowali odpowiedzialność za wypłacalność odbiorców sprzedawanych towarów, czyli tzw. del credere, a więc odpowiedzialność za cudzy dług. Nierzadko amerykańscy faktorzy przyznawali swoim klientom zaliczki, na poczet przyszłych rozliczeń .


Jednak pod koniec XIX w. Stany Zjednoczone — dla ochrony własnego przemysłu włókienniczego — wprowadziły niekorzystne stawki przewozowe na produkty importowane, a następnie obłożyły wiele z nich wysokimi cłami ochronnymi (tzw. McKinley tarrifs), między innymi w 1890 r. tekstylia obłożono cłem w wysokości 49,5% . Tradycje włókiennicze powodowały, iż przez długie lata „factoring” był związany z przemysłem tekstylnym. Następnie jednak zakres jego działania zaczął się rozszerzać, obejmując artykuły przemysłu metalowego i drzewnego, aparaty do ogrzewania i klimatyzacyjne, urządzenia i aparaty elektryczne, biżuterię, zegary i zegarki, odbiorniki radiowe i telewizyjne, zabawki, części zamienne i akcesoria samochodowe, materiały budowlane itd. . Działania mające na celu forsowanie rozwoju przemysłu amerykańskiego doprowadziły do wyeliminowania prawie całego eksportu tekstyliów z Europy do Stanów Zjednoczonych i znacznego spadku liczby transakcji faktoringowych. Chcąc pozostać na rynku, faktorzy w Stanach Zjednoczonych musieli zaoferować swoje usługi producentom krajowym, jak również zmienić zasady i zakres swej działalności . Jak się jednak okazało, faktorzy potrafili szybko dostosować się do zmienionych warunków i zaoferować swoje usługi dynamicznie rozwijającemu się przemysłowi tekstylnemu. Redukcji, a w końcu zanikowi musiała ulec dotychczasowa „marketingowa" funkcja faktora, tj. komisowy stosunek handlowy, ponieważ amerykańscy producenci tekstyliów zazwyczaj posiadali własne departamenty sprzedaży . W l890 r nowojorski faktor Oelbermann, Dommerick & Co. pierwszy zrezygnował ze składowania towarów i ich sprzedaży w imieniu producenta. W zamian za to zajął się świadczeniem nowoczesnych usług faktoringowych, takich jak kontrola kredytowa, inkasowanie należności czy prowadzenie ksiąg handlowych klienta. Niedługo potem inni amerykańscy faktorzy poszli za przykładem Oelbermann, Dommerick & Co. . Od tego czasu faktorzy amerykańscy współpracowali głównie z krajowymi dostawcami i zaczęli świadczyć im również usługi z zakresu bankowości (która fatalnie funkcjonowała w okresie Wielkiego Kryzysu w Stanach Zjednoczonych), a polegające na udzielaniu dużych zaliczek współpracującym z nimi klientom, a nawet na pełnym kredytowaniu dostaw. Ten rodzaj działań faktorów zapoczątkował rozwój jednej z głównych funkcji faktoringu - funkcji finansowej . Dzięki szybkiemu wzrostowi konkurencji usługi faktoringowe w Stanach Zjednoczonych były dobrze rozwinięte już w latach 30. XX wieku. Ponadto znaczny wpływ na zmianę zakresu działalności faktorów miały przeobrażenia zachodzące w komunikacji od końca XIX w.
Dzięki szybszemu transportowi producenci nie musieli już magazynować wyrobów, ale mogli je przesyłać bezpośrednio klientom. Można zatem powiedzieć, że nowoczesna działalność faktoringowa została zapoczątkowana pod koniec XIX w., kiedy to faktorzy przestali odgrywać rolę agentów handlowych .


W latach 50. i 60. XX wieku wielu producentów w Stanach Zjednoczonych dostrzegło szansę swego rozwoju w handlu z Europą, w której rynek stał się szczególnie atrakcyjny po utworzeniu w 1957 r. Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej. W ślad za przedsiębiorcami poszły amerykańskie instytucje finansowe, w tym spółki faktoringowe, które od razu zaczęły się dynamicznie rozwijać i umacniać. Szybkiemu rozwojowi faktoringu sprzyjał z jednej strony ciągły brak kapitału w wielu przedsiębiorstwach, z drugiej zaś możliwość ograniczenia ryzyka niewypłacalności nabywców (dłużników) poprzez przeniesienie go na instytucje faktoringowe. Systematyczny rozwój tego sposobu finansowania doprowadził do tworzenia się więzi między bankami i spółkami faktoringowymi, które dążyły do zrzeszania się w krajowych związkach faktoringowych. Przykładem może być utworzony w sierpniu 1963 roku International Factors Deutschland lub też powstały w 1974 roku we Frankfurcie nad Menem Deutscher Factoring — Verband, który zrzeszał najważniejsze banki i spółki faktoringowe, a także francuski Association Francaise de Societes Financieres oraz The Association of British Factors w Wielkiej Brytanii. Powstające związki faktoringowe z inicjatywy amerykańskich faktorów zaczęły się zrzeszać w międzynarodowych grupach faktoringowych, które powierzały sobie wzajemnie albo na zasadzie wyłączności windykację należności od dłużników w ich kraju. Tym sposobem na rynkach światowych pojawiły się sieci pierwszych międzynarodowych ugrupowań faktoringowych takich jak: International Factors Group, Walter E. Heller Factoring, The Association of British Factors, Factors Chain International, Credit Factoring International Limited, Sociedad Transfactor, Factor Gestion SA .
Należy nadmienić, że w latach 60. i 70. XX w. nastąpiła ekspansja faktoringu nie tylko na rynki europejskie, ale również na rynki w innych częściach świata.


„Gdy sięgnąć do słownictwa polskiego sprzed kilkudziesięciu lat, natrafi się na wyraz „factor", oznaczający pośrednika, agenta, który występował przede wszystkim w stosunkach wiejskich i małomiasteczkowych, również jednak i w niektórych dziedzinach życia miejskiego, pobierając za swoje usługi „faktorne". Gdy jednak usługi, świadczone niegdyś przez naszego faktora (faktorstwo, faktorowanie) cechował wielki prymitywizm, dzisiejszy „factor" (w tym znaczeniu, w jakim się go pojmuje na Zachodzie), wykonywane przez niego czynności i rola, jaką on odgrywa w najbardziej rozwiniętych krajach Europy Zachodniej i Ameryki Północnej uchodzą za ostatni wykwint, za summum obecnego etapu gospodarki kapitalistycznej" .
Ponieważ sama geneza faktoringu przedstawiana jest różnie i wynika z odrębności jego rozwoju w poszczególnych krajach oraz występowania różnorodnych form tego typu operacji, dlatego definicja tej usługi nie ma jednoznacznej wykładni w literaturze i praktyce gospodarczej. Pierwszą definicją dla potrzeb bankowości francuskiej opracował Banque de France (pełniący rolę banku centralnego) w 1973 roku , w której factoring – w języku francuskim affacturage – został zdefiniowany jako przeniesienie wierzytelności handlowych na factora, który zobowiązuje się do ich ściągania, gwarantowania spłaty, nawet w przypadku tymczasowej lub stałej zwłoki dłużnika w zapłacie '. Faktoring oznacza więc, specyficzny sposób kredytowania przez wyspecjalizowane instytucje (banki, spółki faktoringowe) należności przedsiębiorstw, jakie powstają w wyniku sprzedaży usług i towarów, przed terminem ich płatności. Firma, która dokonała sprzedaży, udzielając odbiorcom kredytu handlowego, nosząca miano faktoranta, sprzedaje je, tj. ceduje je na podstawie odpowiedniej umowy na rzecz faktora, przy czym nic przechodzi na niego odpowiedzialność z tytułu rękojmi i gwarancji. Nabywając należności w formie faktur, faktor przekazuje faktorantowi ich równowartość w gotówce po pomniejszeniu o przewidziane w umowie odsetki i opłaty. Natomiast powiadomiony o cesji należności dłużnik powinien uregulować swoje zobowiązanie faktorowi w pełnej wysokości . Współczesny faktoringowi to rodzaj działalności pośredniczącej polegający na bezpośrednim zakupie krótkoterminowych wierzytelności (z wyjątkiem wierzytelności z tytułu pożyczki) klientów przypadających im od odbiorców z tytułu dostaw towarów lub usług, z jednoczesnym świadczeniem, oprócz wykupu wierzytelności, na ich rzecz co najmniej dwóch spośród wymienionych w art.1 Konwencji Ottawskiej funkcji: finansowanie dostawcy, w szczególności przez udzielanie pożyczek i wypłacanie zaliczek, księgowanie wierzytelności, ich inkasowanie oraz ochrona przed niedotrzymaniem zobowiązań płatniczych przez dłużników . Jest to istotne, ponieważ w przypadku braku świadczenia tych usług nie będzie można mówić o umowie faktoringu, wówczas powinna być ona traktowana jako umowa cesji wierzytelności.


Warto również zapoznać się z definicją faktoringu podaną przez F. Salingera, szczególnie że może ona budzić pewne kontrowersje. Uważa on, że faktoring to zakup przez instytucję faktoringową wierzytelności faktoranta, wynikających z umów sprzedaży towarów i usług zawartych pomiędzy dostawcą a jego klientami (wyjąwszy należności wynikające z zakupu przez dłużnika dóbr przede wszystkim dla celów osobistych, potrzeb rodziny lub użytku w gospodarstwie domowym oraz należności długoterminowe lub płatne w ratach), w celu: finansowania faktoranta, i / lub świadczenia na rzecz faktoranta usług, takich jak prowadzenie ksiąg handlowych, i / lub ochrony faktoranta przed niewypłacalnością dłużnika. Wystarczy zatem, że instytucja finansowa realizuje jeden z wymienionych celów, aby można ją uznać za faktora. Salinger twierdzi, że faktor nie ma obowiązku przejmowania wierzytelności bez regresu, ale w przeciwieństwie do nich uznaje za faktoring również usługę, w ramach której faktor nie wykonuje dodatkowych funkcji na rzecz faktoranta. W skrajnym przypadku faktor nie musi pełnić jakichkolwiek innych funkcji oprócz finansowania. Ten rodzaj faktoringu jest określany mianem dyskontowania faktur (invoice discounting). W ramach dyskontowania faktur instytucja finansowa nie świadczy żadnych dodatkowych usług swoim klientom, czyli nie prowadzi księgowości, nie bierze na siebie ryzyka niewypłacalności dłużnika i nie ściąga należności. Ponadto dyskontowanie faktur ma zazwyczaj charakter cichy, co oznacza, że dłużnicy nie są informowani o zawarciu umowy między faktorem a faktorantem. Potrzeba zaznaczyć, że tak rozległa definicja faktoringu przyjęła się tylko w Wielkiej Brytanii i Irlandii. W pewnym sensie odpowiednikiem brytyjskiego dyskontowania faktur jest —charakterystyczne dla rynku amerykańskiego — finansowanie należności (accounts receivable financing). Zarówno dyskontowanie faktur jak i finansowanie należności są usługami czysto finansowymi. Wykonując usługę finansowania należności, faktor nie świadczy swojemu klientowi żadnych dodatkowych usług związanych z zarządzaniem wierzytelnościami, poza tym dłużnik z reguły nie jest powiadamiany o umowie między dostawcą a instytucją finansową. W rezultacie również inkaso należności nie spoczywa na instytucji finansowej, lecz na dostawcy. Nie ma zatem w tym przypadku mowy o jakiejkolwiek sprzedaży bez regresu. Jakkolwiek faktorzy mają w swej ofercie także accounts receivable financing, to jednak w Stanach Zjednoczonych nie uznaje się tej usługi za faktoring, tak jak w przypadku dyskontowania faktur w Wielkiej Brytanii. Wynika to z dwóch przyczyn. Po pierwsze, w wypadku faktoringu wierzytelności są sprzedawane przez dostawcę faktorowi i w ten sposób przechodzą na jego własność. Accounts receivable financing nie jest zakupem, lecz pożyczką pod zastaw wierzytelności stanowiących zabezpieczenie tej pożyczki. Po drugie, w Stanach Zjednoczonych uważa się za niezbędny element faktoringu przejęcie niewypłacalności dłużnika przez instytucję finansową .


W wielu krajach azjatyckich (w tym przede wszystkim w Korei Południowej i Japonii) pod pojęciem factoringu kryje się zazwyczaj accounts receivable financing. Tutaj instytucja finansowa nie odpowiada za wypłacalność dłużnika oraz nie ma mowy o usługach wyłącznie „pierwotny wierzycie”, czyli sprzedawca ma prawo do żądania zapłaty .
Należy dodać, że w praktyce gospodarczej w przypadku faktoringu międzynarodowego, znacznie częściej niż w przypadku faktoringu krajowego stosowany jest faktoring bez regresu.
Za najbardziej współczesną formę faktoringu można uznać realizowanie transakcji za pomocą kart płatniczych, gdzie rolę faktora pełnią emitenci kart.
Nowością usprawniającą funkcjonowanie faktoringu jest home factoring (e-factoring) – system komputerowy ograniczający ilość dokumentów oraz ułatwiający ich przepływ pomiędzy instytucją faktoringową a firmą. Odpowiednie oprogramowanie pozwala na szybką i wygodną wymianę danych pomiędzy obiema instytucjami. Można w ten sposób błyskawicznie przesłać faktury firmy, zweryfikować je i uruchomić procedurę finansowania. Dodatkową opcją jest możliwość sprawdzenia limitów na faktury i terminowość spłat odbiorców .
Kolejną nowością na rynku usług faktoringowych jest wprowadzenie przez Pekao Faktoring kart chipowych. CARD FFACTOR to usługa zapewniająca przekaz informacji o dokonanej sprzedaży i należnych środkach pieniężnych przy podwyższonym poziomie bezpieczeństwa transakcji. Połączenie on-line w oparciu o technologię GSM oraz elektroniczna karta faktoringowa (karta chipowa) zapewnia bezpieczne i szybkie rozliczenia z tysiącami odbiorców w połączeniu z finansowaniem sprzedaży z odroczonym terminem płatności. Takie rozwiązanie pozwala śledzić na bieżąco terminowość dostaw, optymalizować trasy dostaw, natychmiast identyfikować kontrahentów dokonujących zakupy u klienta oraz kontrolować stan aktualnych rozliczeń z odbiorcami. W ciągu jednego dnia usługa zapewnia rozliczenie do 50 tysięcy faktur każdego dostawcy.
W ramach usługi CARD FACTOR:
- każdy odbiorca otrzymuje kartę wraz z przyznanym limitem kredytowym,
- wszystkie dostawy są rejestrowane przez przedstawiciela dostawcy za pomocą terminala POS i potwierdzone kartą chipową przez odbiorcę,
- dostawca ma całodobowy dostęp do systemu monitorującego stan rozliczeń z odbiorcami,
- klientom korzystającym z finansowania środki pieniężne są wypłacane w sposób ciągły .


W zachodniej Europie coraz większego znaczenia przybiera venture factoring, który jest kombinacją przedfakturowego finansowania i finansowania przez cesję wierzytelności.
Pozwala finansować kapitał pracujący nowego, ryzykownego przedsięwzięcia – zapewnia faktorowi prawo własności udziałów w zasilanym kapitałem przedsiębiorstwie, możliwość nawiązania współpracy ze sprawdzonymi klientami, jak również przychód z przeprowadzonej transakcji (cały włożony kapitał wraz z odsetkami). Bardzo popularną odmianą wykorzystywaną w praktyce krajów europejskich jest reverse – factoring, w którym dostawcy kredytują się, zabezpieczając jednocześnie kontraktem na dostawę przyszłych partii produktów .
Przez wiele lat instytucja faktoringu przechodziła ewolucję i bardzo się zmieniła. Faktoring wywodząc się z Europy, rozwinął się i nabrał nowych cech pod koniec XIX wieku w Ameryce, by powrócić i osiągnąć znaczny sukces na rynkach europejskich, w tym również w Polsce. Czas pokaże, jak dalej będzie się rozwijał ten rynek na świecie, czy XXI wiek przyczyni się do dalszego usprawnienia obsługi klientów i wzrostu znaczenia faktoringu. Można spodziewać się dalszego wzrostu obrotów wynikającego z faktoringu, szczególnie międzynarodowego, gdyż procesy globalizacji i umiędzynarodowienia rynku powodują, iż coraz większe znaczenie na rynku mają usługi finansowe zapewniające z jednej strony finansowanie działalności przedsiębiorstw, z drugiej zaś wspomaganie międzynarodowej wymiany handlowej. A to przecież gwarantuje faktoring .
Wartość wykupionych wierzytelności firm zrzeszonych w Konferencji Instytucji Faktoringowych wyniosła w ubiegłym roku 11,3 mld pln, co w stosunku do poprzedniego oznacza przyrost o 7,2 proc. Cały polski rynek faktoringu rozwija się jeszcze szybciej. Obroty całego rynku faktoringowego wyniosły – jak szacuje Konferencja Instytucji Faktoringowych (KIF) – ponad 14 mld pln. „Popularyzacja usług faktoringowych daje możliwość dotarcia do coraz większej liczby potencjalnych klientów i dzięki temu stała się ważnym narzędziem wspierającym polską gospodarkę" – komentuje Mirosław Jakowiecki, przewodniczący KIF .

1.2. Podmioty i przedmiot faktoringu
1.2.1. Podmioty umów faktoringowych

Faktor – wyspecjalizowany podmiot finansowy nabywający wierzytelności przysługujące faktorantom (przedsiębiorcom) wobec ich dłużników (odbiorców towarów lub usług) oraz świadczący dodatkowe usługi na rzecz faktoranta . W chwili zakupu należności faktor przekazuje ich odpowiednik w gotówce faktorantowi, pomniejszając je o wynagrodzenie ustalone w umowie określone najczęściej w formie odsetka od sumy skupionych faktur oraz o prowizję .


Faktorami są banki, wyspecjalizowane spółki faktoringowe – afiliacje bankowe, ale również podmioty niebankowe, pełniące rolę pośrednika w obrocie faktoringowym między przedsiębiorstwem a bankiem. Faktorami mogą być również osoby fizyczne, jednakże tę formę działalności spotyka się najrzadziej, ponieważ warunkiem prowadzenia działalności faktoringowej jest posiadanie odpowiednich zasobów kapitałowych, bazy technicznej i organizacyjnej oraz dysponowanie wykwalifikowaną w tym zakresie kadrą . Instytucje faktoringowe, których udziałowcami są wyłącznie osoby fizyczne, działają zazwyczaj jako faktorzy niszowi (niche factors) lub jako command-based factors (CBFs), głównie w Stanach Zjednoczonych. Faktorzy niszowi skupiają się na obsługiwaniu małych i średnich przedsiębiorstw z określonych branż przemysłu. Z kolei CBFs specjalizują się w obsłudze wybranej społeczności lokalnej. Instytucje faktoringowe mogą być również tworzone przez instytucje ubezpieczeniowe czy też duże holdingi przemysłowe. Największa liczba faktorów powołanych przez holdingi przemysłowe, zwanych captive factors, działa na rynku włoskim. Świadczą oni usługi głównie dostawcom zaopatrującym koncerny, które są właścicielami tychże instytucji faktoringowych. Takimi koncernami są między innymi: Fiat, IBM. Na tej samej zasadzie działa na rynku norweskim firma faktoringowa Ikano Finanse. Jej udziałowcem jest IKEA, a klientami są wyłącznie podmioty współpracujące z tą firmą.


Faktorant – (kontrahent, dostawca towarów, klient faktora, wierzyciel) jest to podmiot uprawniony na mocy umowy kupna-sprzedaży do otrzymania świadczenia pieniężnego od dłużnika, które to świadczenie sprzedaje faktorowi, dzięki czemu wcześniej uzyskuje gotówkę. Faktorem może być osoba fizyczna, osoba prawna, ewentualnie podmiot gospodarczy nie będący osobą prawną, ale mający zdolność do czynności prawnych .
Dłużnik – (płatnik, odbiorca towarów lub usług, buyer debtor) jest trzecim podmiotem faktoringu, jednakże nie jest stroną umowy . Jest zobowiązany z tytułu nabytych towarów lub usług do uiszczenia na rzecz dostawcy – faktoranta – świadczenia pieniężnego. Przed zawarciem umowy faktoringu jest on dłużnikiem faktoranta, zaś po zawarciu umowy dłużnikiem faktora. Podobnie jak w przypadku faktoranta, nie ma żadnych ograniczeń dotyczących formy prawnej czy wielkości dłużnika .


Faktoring adresowany jest przede wszystkim do tych przedsiębiorców, którzy mają stałe problemy z kapitałem obrotowym. Przez wzgląd na dobre stosunki z odbiorcami, przedsiębiorcy stosują odroczone terminy płatności, które dla tych drugich są korzystnym kredytem kupieckim. Gdy natomiast Ci nie spieszą się z uregulowaniem zobowiązań, to może dojść do utraty płynności finansowej dostawcy i w konsekwencji upadku firmy.
Potencjalnymi faktorantami są małe i średnie jak i duże przedsiębiorstwa prowadzące sprzedaż z odroczoną płatnością, o dużym stopniu zapotrzebowania na elastyczne finansowanie, i realizujące ekspansywną strategię zwiększenia obrotów między innymi poprzez stosunkowo długie terminy płatności . Jednakże duże firmy w przeciwieństwie do małych, mogą rekompensować powstałe trudności z płynnością, narzucając swym dostawcom tak samo długie terminy płatności. Mniejszej firmy ponoszą coraz to wyższe koszty obsługi, powiększając w ten sposób lukę finansową .
Powinna to być firma, która się rozwija, ma rosnące obroty, działa na rynku dłużej niż rok i posiada dodatnie kapitały własne . Jak twierdzą Papadimitriou, Philips i Wray, w ekstremalnej sytuacji z faktoringu może skorzystać nawet przedsiębiorstwo nie mające kapitału, ani historii kredytowej.


Najważniejsze jest, aby klienci faktoranta zostali ocenieni pozytywnie. Jeśli firma dostarcza produkty odbiorcom zgodnie z warunkami kontraktu, a ci są rzetelnymi płatnikami, to może liczyć na zawarcie umowy z faktorem, mimo krótkiego okresu działalności. Na przykład w Wielkiej Brytanii, gdzie usługi faktoringowe są świadczone już od kilkudziesięciu lat, na decyzję faktora o przejęciu wierzytelności wpływa w 75% jakość zabezpieczenia, czyli rzetelność odbiorców, a tylko w 25% sytuacja finansowa faktoranta .
Oceniając możliwości nawiązania współpracy, firma faktoringowa czy bank sprawdzają, jak długo przedsiębiorstwo istnieje na rynku, jaką formę działalności prowadzi i na jaką skalę. Wykazanie się dużymi obrotami z pewnością pomoże przekonać faktora do podjęcia współpracy, a nawet daje szanse wynegocjowania korzystniejszych warunków umowy. Ważne jest także, czy firma współpracuje ze swoimi kontrahentami stale, czy jest to jednorazowa transakcja. W drugim przypadku szansa na nawiązanie współpracy jest bardzo mała . Ale sprawna współpraca z faktorem zaowocować może w przyszłości ekstrakorzyścią, tzn. Faktor, znając przedsiębiorcę przyjmie do dyskonta jednorazową, dużą fakturę, oszczędzając mu kłopotów .


Faktoring może mieć charakter jednorazowy, zasadniczo jednak jest usługą stałą. Faktorant przekazuje na bieżąco wszystkie faktury, a każda nowo nadesłana przez niego kompensuje niedobór wynikający z tych, które nie zostały spłacone przez dłużnika .
Bardzo ważna jest wiarygodność kontrahentów, ich liczba oraz historia współpracy. Im więcej kontrahentów, tym lepiej, bo ryzyko (za które w rzeczywistości płaci faktorant) rozkłada się na wiele stron . Nie może być koncentracji większej niż 20% na jednym dłużniku .
Faktor będzie chciał również lepiej poznać naszych kontrahentów, czyli firmy które odbierają faktury. Firma faktoringowa sprawdzi czym zajmuje się kontrahent, czy nie spóźnia się z regulowaniem płatności, w jakiej branży działa. Zainteresuje się także jego strukturą sprzedaży, tzn. jaki udział ma sprzedaż dla klientów detalicznych, a jaki dla podmiotów gospodarczych, oraz czy płatności dokonywane są gotówką czy przelewem.


Chociaż firmy faktoringowe są w stanie podejmować większe ryzyko niż np. banki, to jednak klientów dobierają starannie. Oznacza to, że nie każda firma będzie mogła skorzystać z ich usług. Faktor niechętnie podejmie współpracę z przedsiębiorstwem, które działa w branży podlegającej wpływom politycznym, takiej jak: górnictwo, hutnictwo, przemysł ciężki, podobnie traktowana jest branża budowlana. Również niełatwo będzie nawiązać współpracę z faktorem firmie, która sprzedaje odzież niskiej jakości, producentowi lub sprzedawcy oprogramowania komputerowego . Wykluczone są branże, w których mamy do czynienia z dobrami inwestycyjnymi, produktami i usługami wykonywanymi na indywidualne zamówienie. Niechętnie finansowane są również dopiero wdrażane, nie sprawdzone produkty i usługi . Z faktoringu nie skorzystają również także firmy, których odbiorcy notorycznie nie płacą lub bardzo opóźniają się z płatnościami. Źle widziane są również płatności gotówkowe, ratalne, duża ilość faktur korygujących i sprzedaż komisowa . Firmy faktoringowe w zdecydowanej większości przypadków nie obejmują umową faktoringową transakcji pomiędzy firmami powiązanymi, tzn. kiedy między klientem i jego kontrahentem występują zależności kapitałowe (np. faktorant jest właścicielem kontrahenta i odwrotnie) lub personalne (np. te same osoby są członkami zarządu faktoranta i kontrahenta) .
Dla faktora zawsze najważniejszym kryterium jest jakość nabywanych wierzytelności i terminowość regulowania płatności przez odbiorców. Branżowość to kryterium wtórne, ale czasem bardzo istotne. Na przykład produkcja broni i amunicji na cele wojskowe to branża, która nigdzie na świecie nie skorzysta z faktoringu. Z pewnością utrudnieniem jest też posiadanie monopolitstycznej pozycji na rynku. Ważną grupą klientów firm faktoringowych na świecie są centrale i grupy zakupowe. Faktoring pozwala im utrzymywać płynność finansową w rozliczeniach z producentami i dystrybutorami.


Ponieważ kluczowym czynnikiem analizy wniosku faktoringowego jest jakość wierzytelności, to rodzaj oraz poziom dostarczanych przez klienta towarów i usług staje się jednym z ważniejszych czynników przy podejmowaniu przez faktora decyzji o współpracy. W skrócie można określić to tak, że są grupy towarowe gwarantujące wysokie prawdopodobieństwo zapłaty w terminie. Jednakże występują również grupy podwyższonego ryzyko, w których zaistnienie sporu handlowego, zakwestionowanie jakości dostarczonej partii lub konieczność zastosowania kompensat powodują skutek w postaci bardziej rygorystycznych zapisów w umowie faktoringowej. Zawsze jednak te problemy są rozwiązywane w drodze negocjacji kształtu, zakresu i ceny usługi faktoringowej .
Firmy faktoringowe preferują przedsiębiorstwa z tych branż, których produkty czy usługi po dostarczeniu odbiorcom rzadko są przedmiotem sporów (tzw. buy, sell and forget products). Niechętnie natomiast obsługują firmy, które dostarczają towary o długim okresie gwarancji i muszą zajmować się serwisem posprzedażowym . Najtrudniejszymi klientami dla firm faktoringowych są podmioty świadczące usługi instytucjom ważnym dla prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, np. szkoły, szpitale, instytucje życia kulturalnego, dlatego że działalność tych odbiorców opłacana jest z pieniędzy publicznych, a często ich kondycja finansowa nie jest ani dobra, ani stabilna. Jednak nawet w tej sytuacji faktorzy widzą pewne możliwości współpracy. Część faktorów nieoficjalnie mówi, że ma własny rating poszczególnych instytucji .

1.2.2. Przedmiot umów faktoringowych
Przedmiotem faktoringu jest wykupywanie przez bank (lub inną instytucję faktoringową) wierzytelności handlowych od różnych podmiotów gospodarczych, wynikających z umów sprzedaży, robót i umów o usługi. Konwencja ottawska o międzynarodowym faktoringu zastrzega jedynie, że przedmiotem międzynarodowego faktoringu nie może być przelew wierzytelności wynikających z umów sprzedaży towarów zakupionych przede wszystkim dla celów osobistych, potrzeb rodziny lub użytku w gospodarstwie domowym klientów. W rozumieniu konwencji faktoring nie jest więc formą umowy konsumenckiej, ale typową czynnością dwustronnie handlową . Podstawowym przedmiotem faktoringu jest cesja wierzytelności faktoranta na faktora . Cesja wierzytelności, zwana inaczej przelewem wierzytelności, to odstąpienie praw do wierzytelności innemu podmiotowi odpłatnie lub nieodpłatnie, z tym że umowa faktoringu jest zawsze umową odpłatną .Wierzytelności zbywane w ramach faktoringu to wierzytelności :
— związane z obrotem gospodarczym, pieniężne,
— przeważnie krótkoterminowe. Wymóg co do terminu wymagalności wierzytelności waha się w zależności od faktora pomiędzy 7 a 210 dni dla obrotów krajowych lub powyżej 210 dni dla jednostek budżetowych (nie dłużej jednak niż 365 dni) i dla wierzytelności eksportowych . Jednakże jeżeli strony dojdą do porozumienia, faktoringiem mogą zostać objęte wierzytelności o innych terminach płatności. Jednak z ekonomicznego punktu widzenia bardziej uzasadnione jest dla faktora objęcie wierzytelności z krótszym terminem zaspokojenia, bo wiąże się to z mniejszym dla niego ryzykiem.
— bezsporne,
— już istniejące, przyszłe, wymagalne i nie wymagalne,
— których zbywcy i dłużnicy nie są zagrożeni bądź objęci postępowaniem likwidacyjnym,
upadłościowym, naprawczym lub układowym oraz nie mogą znajdować się w trakcie
przekształceń własnościowych lub zmiany formy prawnej, w której prowadzą działalność, a ich sytuacja prawna oraz sytuacja majątkowa i ekonomiczno-finansowa dłużnika powinna dawać rękojmię terminowego wykonania zobowiązań .
— zbywalne bez ograniczeń tj. z mocy przepisów prawnych, zastrzeżeń umownych lub właściwości zobowiązania.


Powszechnie przyjętą zasadą jest. że w ramach transakcji faktoringowej skupuje się wierzytelności niewymagalne. Wierzytelności wymagalne skupuje się w ramach faktoringu pełnego. Jednak są to transakcje sporadyczne i odnoszą się do faktorantów i dłużników faktoringowych zaliczanych przez faktora do grona klientów małego ryzyka . Należy pamiętać o tym, że na wierzycielu spoczywa odpowiedzialność za istnienie wierzytelności, ponieważ wierzytelność istnieje wtedy gdy wierzyciel ma przekonanie o jej istnieniu. Istnienie wierzytelności można wysoce uprawdopodobnić, przedstawiając dokumenty takie jak:
— umowa dostaw, sprzedaży, zlecenia,
— oświadczenie dłużnika, w którym potwierdza swoje zobowiązanie,
— faktura z potwierdzeniem odbioru lub upoważnienie dla faktoranta do wystawiania faktur bez potwierdzenia odbioru .
Przeniesienie wierzytelności nie wymaga uprzedniego powiadomienia dłużnika ani jego zgody. Nie będzie możliwe jedynie wówczas, gdy zabrania tego przepis ustawy lub przelew jest niedopuszczalny ze względu na właściwość zobowiązania, np. przez jego ścisłe związanie z osobą dłużnika, jak również gdy wierzyciel i dłużnik w umowie wyłączą przeniesienie wierzytelności . Co do zasady dłużnik nie ma zatem wpływu na zmianę wierzyciela, chyba że pozwala na to stosowne postanowienie w jego umowie z faktorantem.


Jeżeli umowa ma formę pisemną, zastrzeżenie takie będzie skuteczne tylko wówczas, gdy pismo stwierdzające istnienie wierzytelności zawiera o nim wzmiankę. Bez tego dłużnik nie będzie mógł podnieść zarzutu, iż przelew nastąpił bez jego zgody, chyba udowodni, iż faktor wiedział o takim warunku, co może być trudne, ze względu na naruszenie przepisów o formie pisemnej oświadczeń woli .
W następstwie zawarcia umowy faktoringu faktor uzyskuje status wierzyciela, uprawnionego do dochodzenia świadczenia bezpośrednio od dłużnika. Ponieważ jednak przeniesienie wierzytelności w ramach faktoringu może nastąpić bez wiedzy dłużnika, faktorant zobowiązany jest powiadomić go o zbyciu wierzytelności. W przeciwnym wypadku, jeżeli dłużnik spełni świadczenie na rzecz dotychczasowego wierzyciela, zobowiązanie wygaśnie, a tym samym faktor nie będzie mógł dochodzić od niego zapłaty, chyba, że faktor udowodni, iż dłużnik, którego chroni domniemanie dobrej wiary z art. 7 k.c., o dokonanym przelewie jednak wiedział . W art. 512 k.c. ustawodawca skupił się na ochronie dłużnika i jego dobrej wiary, gdy nie wiedząc o dokonanym przelewie, dłużnik świadczy do rąk „starego” wierzyciela. Wówczas, zgodnie z powyższym artykułem nie powinien on ponosić z tego powodu ujemnych skutków prawnych (choćby z tytułu zwłoki w płatności względem „nowego" wierzyciela). Jeżeli dłużnik działał w dobrej wierze, świadcząc na rzecz faktoranta, wówczas faktor może swe roszczenie o zapłatę skierować przeciwko zbywcy wierzytelności - (faktorantowi). Podstawą prawną tego żądania będą przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu—art. 405 k.c.— ponieważ zbywca bez podstawy prawnej wzbogacił się jego kosztem . W Banku PKO B.P. rozwiązanie szczegółowe tej kwestii wygląda następująco: „Jeżeli w okresie obowiązywania umowy faktoringu, dłużnik spłaci całość lub część nabytej wierzytelności bezpośrednio faktorantowi, faktorant .jest zobowiązany do niezwłocznego przelania na rzecz Banku otrzymanych należności. Od otrzymanych od dłużnika należności, nie przekazanych na rzecz Banku, pobierane są odsetki naliczane według zmiennej stopy procentowej przewidzianej dla kredytów przeterminowanych na cele gospodarcze, określonej w przepisach wewnętrznych dotyczących oprocentowania kredytów udzielanych przez Bank. Odsetki naliczane są za okres od dnia następującego po otrzymaniu należności przez faktoranta do dnia poprzedzającego spłatę tej kwoty Bankowi włącznie . 

Zasadą jest pisemne powiadomienie dłużnika przez faktora o zmianie wierzyciela niezwłocznie po zawarciu umowy (faktoring otwarty). Poza informacyjnym celem takiego powiadomienia faktorzy zapewniają sobie w ten sposób dodatkową ochronę przed nierzetelnością faktoranta. Uzależniają bowiem przekazanie środków na rachunek faktoranta od otrzymania potwierdzenia od dłużnika, że otrzymał on zawiadomienie. W razie zawarcia umowy o linię faktoringową nie zmienia się zasadniczo tryb zawiadamiania dłużnika o dodatkowym przelewie. W praktyce godne polecenia jest, aby faktorant, zawierając umowę handlową, zadbał o to, by na fakturze była zamieszczona formuła o brzmieniu: „Zgodnie z zawartą w dniu ... umową o linię faktoringową kwotę wynikającą z niniejszej faktury należy przekazać na rachunek nr...w banku...". Zamieszczenie tej klauzuli skraca procedurę skupowania wierzytelności przez bank. bo dłużnik z chwilą wystawienia faktury zostaje powiadomiony zarówno o otwarciu linii faktoringowej, jak i o zmianie wierzyciela, jaka nastąpi w wykonaniu umowy o linię faktoringową (tzn. umowy, w której faktor zobowiązał się do skupowania wierzytelności przyszłych faktoranta) .


Z uwagi na brzmienie art. 512 k.c., mówiącego o zawiadomieniu pochodzącym od zbywcy wierzytelności, należy przyjąć. iż analogiczne skutki nie występują, gdy o zawarciu umowy faktoringu zawiadomi dłużnika faktor. Dłużnik nie powinien dokonywać zapłaty na rzecz faktora wyłącznie na podstawie informacji o przelewie. Gdyby bowiem okazało się, iż ten w rzeczywistości nie nabył wierzytelności, dłużnik może narazić się na zarzut spełnienia świadczenia na rzecz podmiotu nieuprawnionego. Oparcie się jedynie na powiadomieniu faktora może zatem mieć negatywne następstwa dla dłużnika, bo jego zobowiązanie wobec rzeczywiście uprawnionego wierzyciela nie wygaśnie. Dłużnik powinien zatem, zawsze gdy poweźmie wątpliwości co do przejścia wierzytelności, podjąć odpowiednie działania zmierzające do ustalenia osoby aktualnego wierzyciela. Gdy otrzyma zawiadomienie od faktora, może chociażby wystąpić o przedstawienie dokumentów potwierdzających przelew lub zwrócić się do dotychczasowego wierzyciela o potwierdzenie zbycia wierzytelności. W razie wątpliwości co do osoby wierzyciela dłużnik ma prawo złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego, co zwolni go z obowiązku spełnienia świadczenia. Bez wątpienia ta ostatnia możliwość jest najbardziej korzystna z punktu widzenia interesu dłużnika.

Otrzymanie pisemnego zawiadomienia o przelewie zabezpiecza dłużnika, który spełnił świadczenie na rzecz faktora, także przy wadliwości umowy faktoringu mogącej prowadzić do bezskuteczności czy też nieważności cesji. Zarzuty dotyczące umowy faktoringu dotychczasowy wierzyciel może podnieść wobec dłużnika tylko wówczas, gdy udowodni, że okoliczności te były dłużnikowi wiadome .
Jeżeli chodzi o zakres zarzutów służących dłużnikowi wobec nowego wierzyciela, to należy podkreślić, że nie ulega on zmianie. Dłużnik może bowiem podnieść przeciwko nabywcy wierzytelności wszelkie zarzuty przysługujące mu przeciwko zbywcy tej wierzytelności, w chwili powzięcia wiadomości o dokonanym przelewie (art. 513 k.c.). Zatem faktoring nie może pogarszać sytuacji dłużnika, gdyż odbywa się on bez względu na jego wolę. Zakres zarzutów, jakie służą dłużnikowi wobec nabywcy wierzytelności, jest dość szeroki. Dłużnik może bowiem kwestionować nie tylko samo istnienie wierzytelności będącej przedmiotem obrotu, ale także jej skuteczność oraz zakres.
Dłużnik może wiec podnosić zarzuty dotyczące istnienia tej wierzytelności. Może dowodzić, że umowa, z której wierzytelność została przeniesiona na nabywcę, np. umowa sprzedaży, z której, wierzytelność pieniężna została przez sprzedawcę zbyta bankowi na podstawie umowy faktoringu, jest bezwzględnie nieważna z powodu niezachowania formy zastrzeżonej pod rygorem nieważności (art.73 k.c.) lub też z uwagi na to, że została zawarta pod wpływem błędu, podstępu czy groźby. Oprócz kwestionowania samej ważności wierzytelności, dłużnik może także występować z zarzutami przeciwko jej skuteczności w stosunku do niego. W szczególności zaś może dowodzić, że umowa, z której wierzytelność została przeniesiona w drodze faktoringu, była zawarta pod warunkiem zawieszającym lub z zastrzeżeniem terminu początkowego, które jeszcze nie nastąpiły. Ponadto, jeżeli pomiędzy dłużnikiem a pierwotnym wierzycielem nastąpiło odroczenie terminu płatności lub też zawarte zostało porozumienie co do rozłożenia świadczenia na raty, to porozumienie takie będzie skuteczne również wobec nabywcy wierzytelności. Dłużnik może również podnieść wobec nabywcy wierzytelności zarzut przedawnienia przelanej wierzytelności, i to także wówczas, gdy termin jej przedawnienia upłynął już po przeniesieniu wierzytelności.
Jednym z ważniejszych środków obrony dłużnika jest możliwość podniesienia zarzutu potrącenia. Dłużnik może bowiem z przelanej wierzytelności potrącić sobie wierzytelność, który mu przysługuje wobec dotychczasowego wierzyciela, składając stosowne oświadczenie woli. Tym sposobem dłużnik może doprowadzić do umorzenia swego zobowiązania bez konieczności dokonywania świadczenia na rzecz nabywcy wierzytelności. Aby operacja ta była wiążąca, kompensowane wierzytelności muszą spełniać warunki z art. 498 par.1 k.c. Obie wierzytelności muszą mieć charakter pieniężny, wzajemny, wymagalny a ponadto muszą być zaskarżalne, czyli możliwe do dochodzenia przed sądem. Wskutek potrącenia wierzytelności umarzają się do wysokości wierzytelności niższej. Natomiast warunek wymagalności obu wierzytelności został nieco zmodyfikowany w art. 513 par. 2 k.c. Dłużnik bowiem może dokonać potrącenia, choćby jego wierzytelność stała się wymagalna dopiero po otrzymaniu zawiadomieniu o przelewie. Nie dotyczy to jednak przypadku, gdy wierzytelność przysługująca względem zbywcy wierzytelności stała się wymagalna później niż wierzytelność przeniesiona na nabywcę. Mimo to, trzeba stwierdzić, że sytuacja dłużnika jest tu zdecydowanie uprzywilejowana względem nabywcy, który może nawet nie wiedzieć o możliwości dokonania przez dłużnika potrącenia. Dlatego też nabywcy wierzytelności, w ramach umów faktoringu, stosują klauzule, w których zbywcy wierzytelności zapewniają, że dłużnik nie posiada wobec nich wierzytelności nadających się do potrącenia. Wprowadzenie takiego zapisu nakłada na zbywców dodatkowe zobowiązanie, że w razie gdyby jednak doszło do potrącenia, będą oni zobowiązani wobec nabywcy wierzytelności do naprawienia powstałej przez to szkody .
Poza cesją wierzytelności, która jest podstawową czynnością wynikającą z umowy faktoringowej, przedmiotem faktoringu mogą być usługi dodatkowe świadczone przez faktora na rzecz faktoranta, związane bezpośrednio z wierzytelnościami przejętymi przez instytucję faktoringową.

Tomasz Hołówko
Ekspert Notus Finanse S.A. Warszawa, ul. Marszałkowska 76, I piętro
605 993 726, 501 363 605
tomasz.holowko@notusfinanse.pl